Waarom wij, Gentse syndicalisten en activisten, dit jaar niet deelnemen aan de 1-meistoet en oproepen tot een alternatief op 1 mei 2027, zonder Vooruit.
Vooruit in een regering van sociale afbraak en autoritaire verharding
De huidige federale regering voert een beleid dat verder gaat dan klassiek “rechts” of “neoliberaal”. Wat zich ontwikkelt, is een vorm van brutaal autoritair kapitalisme, in lijn met internationale tendensen zoals het trumpisme: een combinatie van sociale afbraak, repressie, kolonialisme en militarisering.
De Arizona-regering hanteert een racistische migratiepolitiek waarin fundamentele rechten van mensen op de vlucht systematisch worden geschonden. Ondanks duizenden veroordelingen blijft ook Vooruit dit illegale beleid verdedigen.
Na jaren van jacht op werklozen en langdurig zieken gaat deze regering kwalitatief nog een grote stap verder in het repressief aanpakken van slachtoffers. De sociale zekerheid wordt stelselmatig afgebroken: uitkeringen worden beperkt, controles verstrengd en mensen worden gedwongen om eender welke job te aanvaarden. Wie zorgt voor familieleden of kampt met ernstige gezondheidsproblemen is de dupe. Dit beleid is bovendien uitgesproken seksistisch: vrouwen worden onevenredig zwaar getroffen.
Tegelijk stijgen de militaire uitgaven explosief. In minder dan tien jaar zijn ze meer dan verdrievoudigd, terwijl er bespaard wordt op zorg, onderwijs en sociale bescherming. Ministers spreken openlijk hun sympathie uit voor Trump of de Israëlisch genocidaire apartheidsstaat.
Dit is geen toeval, maar een bewuste keuze: het kapitaal beschermen en arbeid disciplineren is het doel. Protest wordt steeds vaker gecriminaliseerd via GAS-boetes. Er worden allerhande beperkingen op het recht op betogen ingevoerd. Racisme fungeert vaak als hefboom: vluchtelingen worden tot zondebok gemaakt en solidariteit wordt ondermijnd.
De verantwoordelijkheid van Vooruit
In deze context is de rol van Vooruit fundamenteel problematisch. De partij profileert zich als een vertegenwoordiger van de arbeidersbeweging, maar participeert actief aan een regering die de zwaarste antisociale hervormingen sinds de Tweede Wereldoorlog doorvoert.
Dat is geen kwestie van “compromissen”, maar een duidelijke politieke keuze. Door deel te nemen legitimeert Vooruit een beleid dat sociale rechten afbreekt en ongelijkheid verdiept.
Het argument dat hun aanwezigheid “erger voorkomt”, houdt geen stand. Integendeel: het ondergraaft het vertrouwen in onze collectieve strijd, voedt cynisme en laat extreemrechts zich profileren als oppositie.
Samen met Vooruit opstappen op 1 mei — een dag van sociale strijd — is een brug te ver voor ons. Wat Vooruit doet binnen deze regering is collaboratie met een rechts en autoritair beleid. Daarom weigeren wij om samen met deze partij op te stappen.
Het ABVV: tussen strijd en medeplichtigheid
De vakbonden en sociale bewegingen hebben de voorbije jaren hun mobilisatiekracht bewezen. Honderdduizenden mensen kwamen op straat tegen sociale afbraak, voor Palestina, vrouwenrechten en klimaatgerechtigheid.
Dat potentieel was reëel en had kunnen uitmonden in een strategie die de regering ernstig onder druk zette — zelfs ten val kon brengen. Maar die stap werd niet gezet.
Niet omdat het onmogelijk was, maar omdat de vakbondsleiding vasthoudt aan een strategie van overleg en verandering via verkiezingen, nauw verbonden met partijen zoals Vooruit.
Die keuze heeft gevolgen: demobilisatie, frustratie en verlies aan vertrouwen.
Het ABVV staat voor een duidelijke keuze:
- Ofwel blijft het vasthouden aan zijn band met Vooruit en kiest het voor medeplichtigheid, in naam van “schade beperken”.
- Ofwel kiest het voor sociale strijd en het opbouwen van een echte machtsverhouding, met als doel dit beleid te stoppen.
De spreidstand moet stoppen.
1 mei: strijd of leeg ritueel
1 mei als dag van strijd staat vandaag zelf op het spel. Wanneer 1 mei gereduceerd wordt tot een symbolisch ritueel of een PR-moment voor regeringspartijen, verliest het zijn betekenis. Stop de 1-mei-washing. Deze dag hoort toe aan de strijd van de werkende klasse, niet aan partijen die haar rechten afbreken.
1 mei moet opnieuw een dag van strijd worden: een moment waarop de werkende klasse haar onafhankelijkheid toont en haar tegenstanders benoemt. Dat vereist een breuk met de huidige formule.
Deze discussie leeft al langer. Steeds meer mensen haken af van de traditionele vieringen. Jongeren en activisten tegen racisme, seksisme, LGBTQIA+-fobie en imperialisme vinden er geen plaats meer.
Door dit jaar niet deel te nemen aan de 1-meistoet en op te roepen tot een alternatief in 2027, willen we die discussie op gang brengen.
Voor een antikapitalistische 1 mei in 2027
Wij nemen dit jaar bewust niet deel aan de klassieke 1 mei-manifestaties. Niet uit onverschilligheid, maar omdat een andere weg nodig is.
We roepen op om te bouwen aan een alternatieve 1 mei op 1 mei 2027:
Zonder beleidspartijen die sociale afbraak uitvoeren
Met een duidelijke grens: wie de kant van het kapitaal kiest, hoort hier niet thuis
Politiek onafhankelijk van regeringspartijen
Met een helder programma van sociale strijd
Met plaats voor de volledige diverse werkende klasse
Met expliciete strijd tegen racisme, seksisme en LGBTQIA+-onderdrukking
Met internationale solidariteit en verzet tegen oorlog en imperialisme
Gericht op het opbouwen van echte collectieve macht
Zo’n 1 mei kan een moment worden van hergroepering, politieke duidelijkheid en hernieuwd zelfvertrouwen.
Eenheid door strijd
Sommigen zullen een alternatieve 1 mei “verdeeldheid” noemen. Maar echte eenheid ontstaat niet door tegenstellingen te verbergen. Ze ontstaat in strijd, rond duidelijke doelen, met erkenning van alle vormen van onderdrukking binnen de werkende klasse.
Een beweging die racisme, seksisme of sociale afbraak relativeert in naam van eenheid, verzwakt zichzelf. Wie politieke verantwoordelijkheid niet durft benoemen, pleegt schuldig verzuim.
Onze oproep
Wij richten ons tot militanten, vakbondsleden en activisten die zich niet neerleggen bij de sociale afbraak en autoritaire politiek.
Laten we het debat openen. Laten we organiseren. Laten we bouwen aan een alternatief.
1 mei 2027 kan een keerpunt worden — als we kiezen voor strijd en collectieve macht, in plaats van electorale illusies.
De komende maanden nemen we initiatief om deze oproep concreet te maken, samen met iedereen die een echte strijdbare 1 mei wil opbouwen.
Neem contact op als je wil meewerken.